ภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วนในเด็กไม่ใช่แค่เรื่องของรูปลักษณ์ แต่เป็นภัยคุกคามสุขภาพในระยะยาวของลูก หลายครั้งพ่อแม่มองข้ามโดยคิดว่า ลูกโตขึ้นเดี๋ยวร่างกายก็ค่อย ๆ ปรับโครงสร้าง แต่ความจริงคือไขมันที่สะสมตั้งแต่เด็กไม่ได้หายไปง่าย ๆ และอาจนำไปสู่โรคเรื้อรังที่มักพบในผู้ใหญ่ เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และไขมันในเลือดสูง
การป้องกันภาวะอ้วนในเด็กจึงต้องเริ่มจากการปรับพฤติกรรม และการเสริมโภชนาการที่ถูกต้องเพื่อควบคุมการสะสมไขมัน ควบคู่ไปกับการเสริมสร้างสุขภาพระบบต่าง ๆ ของร่างกาย
ความเสี่ยงที่มาพร้อมกับภาวะอ้วนในเด็ก
– ภาวะดื้ออินซูลินและเบาหวานชนิดที่ 2
ไขมันส่วนเกินกระตุ้นให้เกิดภาวะดื้อต่ออินซูลิน ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของโรคเบาหวานในเด็ก
– ภาวะอักเสบเรื้อรัง
เซลล์ไขมันที่สะสมมากเกินไปจะหลั่งสารที่ก่อให้เกิดการอักเสบเรื้อรังทั่วร่างกาย ซึ่งเป็นรากฐานของโรคไม่ติดต่อเรื้อรังทุกชนิด
– ภูมิคุ้มกันที่อ่อนแอ
ภาวะอ้วนทำให้การทำงานของระบบภูมิคุ้มกันผิดปกติ ส่งผลให้ ป่วยง่าย และตอบสนองต่อวัคซีนได้ไม่เต็มที่
– ปัญหาด้านอารมณ์และสมาธิ
ภาวะอักเสบและน้ำหนักตัวที่มากอาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพการนอนหลับและการทำงานของสมอง ทำให้เด็ก หงุดหงิดง่าย และสมาธิสั้นลง นอกจากนี้ยังอาจจะทำให้ลูกเผชิญกับความไม่มั่นใจในรูปร่าง เพราะอาจจะโดนล้อเลียนแต่เด็กได้ด้วย
จัดการไขมัน เสริมภูมิคุ้มกัน และบำรุงสมอง
1. ปรับโภชนาการให้ลูก โดยการปรับพฤติกรรมการทานอาหารของลูก พ่อแม่ต้องเลิกให้ลูกทานอาหารที่ชอบเพื่อที่จะทานได้เยอะขึ้น แต่เลือกอาหารที่เหมาะสมกับวัยและพัฒนาการ โดยเลือกอาหารที่หลากหลายเพื่อให้ลูกได้ารอาหารที่ครบภ้วน
2. เพิ่มไขมันดีที่จำเป็นต่อสมองอย่างโอเมก้า 3 งานวิจัยพบว่าโอเมก้า 3 มีส่วนช่วยในการลดภาวะอักเสบ ในร่างกายที่เกิดจากไขมันส่วนเกิน นอกจากนี้ยังช่วยบำรุงสมองและสมาธิ ซึ่งจำเป็นต่อการควบคุมพฤติกรรมการกินของเด็ก
3. ควบคุมอาหารว่างที่มีน้ำตาล จำกัดเครื่องดื่มรสหวานและขนมแปรรูป
4. เพิ่มใยอาหาร เน้นอาหารที่มี GOS และข้าวบาร์เลย์ เพื่อควบคุมความอยากอาหารและช่วยให้ระบบเผาผลาญดีขึ้น
5. ให้ลูกเคลื่อนไหว สนับสนุนกิจกรรมทางกายเป็นประจำทุกวัน